Dẫn chứng khoa học
Minh Long, “Phát minh khởi nguồn cách mạng công nghiệp,” VnExpress, 2014.
Bài viết giới thiệu Thomas Newcomen – người phát minh ra cỗ máy hơi nước đầu tiên vào năm 1712, đặt nền móng cho Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất. Cỗ máy giúp bơm nước hiệu quả khỏi các mỏ than sâu, giải quyết khủng hoảng năng lượng tại Anh thế kỷ 18. Nhờ đó, sản xuất công nghiệp phát triển mạnh mẽ, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và mở ra kỷ nguyên công nghiệp hóa, dù cũng đánh dấu sự phụ thuộc ngày càng lớn vào nhiên liệu hóa thạch.
Báo Công Thương, “Thứ hạng gây bất ngờ của Việt Nam trên Bảng Chỉ số trí tuệ nhân tạo thế giới,” 2025.
Bài viết cho biết Việt Nam xếp hạng thứ 6/40 quốc gia trên Bảng Chỉ số Trí tuệ Nhân tạo Thế giới do WIN công bố. Người dân Việt Nam có mức độ tin tưởng và chấp nhận AI cao, đặc biệt là giới trẻ tại các đô thị lớn. Tuy nhiên, mức độ sử dụng AI thường xuyên còn thấp và có sự chênh lệch giữa các khu vực và nhóm tuổi. Bên cạnh cơ hội phát triển, quyền riêng tư dữ liệu và nguy cơ AI thay thế con người trong công việc là những mối lo ngại chính.
Jinek, M. và cộng sự, “Một endonuclease DNA được lập trình bởi hai RNA trong cơ chế miễn dịch thích nghi của vi khuẩn,” Science, 2012.
Nghiên cứu này lần đầu tiên mô tả enzyme Cas9 trong hệ CRISPR-Cas loại II như một endonuclease DNA được dẫn đường bởi hai phân tử RNA (crRNA và tracrRNA). Cas9 có khả năng cắt đứt cả hai mạch DNA tại vị trí xác định nhờ trình tự RNA dẫn đường và motif PAM. Đặc biệt, nhóm tác giả chứng minh rằng hai RNA này có thể được hợp nhất thành một RNA đơn, mở ra khả năng lập trình Cas9 để chỉnh sửa hệ gen một cách chính xác và hiệu quả.
Phân loại ImageNet bằng mạng nơ-ron tích chập sâu,” Hội nghị Hệ thống Xử lý Thông tin Thần kinh (NeurIPS), tập 25, năm 2012.
Bài báo trình bày mô hình mạng nơ-ron tích chập sâu dùng để phân loại ảnh trong bộ dữ liệu ImageNet với hơn 1,2 triệu hình ảnh và 1.000 lớp. Mạng gồm nhiều lớp tích chập và kết nối đầy đủ, sử dụng ReLU, huấn luyện trên GPU và kỹ thuật dropout để giảm quá khớp. Kết quả đạt độ chính xác vượt trội so với các phương pháp trước đó, đánh dấu bước ngoặt quan trọng của học sâu trong lĩnh vực thị giác máy tính.
K. Văn, “78 năm trước, máy tính đầu tiên thế giới ra mắt nặng 27 tấn,” Lao Động,15/2/2024.
ENIAC là chiếc máy tính đa năng đầu tiên trên thế giới, ra đời năm 1946 tại Mỹ, mở đầu cho kỷ nguyên máy tính hiện đại. Máy có kích thước đồ sộ với diện tích khoảng 150 m², trọng lượng 27 tấn và sử dụng hàng chục nghìn linh kiện điện tử. Ban đầu, ENIAC được thiết kế phục vụ tính toán quân sự trong Thế chiến II, sau đó chuyển sang nghiên cứu khoa học. Với tốc độ xử lý vượt xa các máy cơ điện cùng thời, ENIAC được xem là bước nhảy vọt lịch sử. Đặc biệt, các lập trình viên đầu tiên của ENIAC chủ yếu là phụ nữ.
Tianneng Group, “Tianneng tái định hình lĩnh vực di chuyển quốc gia với đột phá pin thế hệ mới,” PR Newswire,9/4/2025
Tianneng đã đạt được bước tiến quan trọng khi đưa công nghệ pin thể rắn vào ứng dụng thực tế trên các phương tiện hai bánh tại Trung Quốc. Bằng việc thay thế chất điện phân lỏng bằng chất điện phân rắn, loại pin này giúp nâng cao độ an toàn, mật độ năng lượng và tuổi thọ, đồng thời duy trì hiệu suất ổn định trong điều kiện nhiệt độ khắc nghiệt. Việc triển khai pin thể rắn phản ánh chiến lược phát triển đa công nghệ và hệ sinh thái khép kín của Tianneng, từ nghiên cứu, sản xuất đến tái chế. Qua đó, doanh nghiệp không chỉ nâng cao khả năng cạnh tranh mà còn góp phần thúc đẩy giao thông bền vững.
T. Vĩ, “AI không còn cần dữ liệu khổng lồ: Cuộc đua huấn luyện AI tiết kiệm năng lượng,” Tuổi Trẻ Online, năm 2025.
Xu hướng phát triển trí tuệ nhân tạo đang dịch chuyển từ các mô hình quy mô lớn, tiêu tốn nhiều dữ liệu và năng lượng sang các mô hình nhỏ gọn, hiệu quả hơn. Nghiên cứu từ Google, MIT và Stanford cho thấy AI có thể đạt hiệu suất cao với lượng dữ liệu huấn luyện ít nhờ các kỹ thuật như chọn mẫu thông minh và chưng cất tri thức. Cách tiếp cận này giúp giảm chi phí, tiết kiệm điện năng và mở rộng khả năng tiếp cận AI cho các nhóm nghiên cứu nhỏ và doanh nghiệp vừa. Tuy vậy, việc huấn luyện với dữ liệu hạn chế vẫn tiềm ẩn nguy cơ quá khớp và sai lệch nếu không được kiểm soát tốt.
K. Long, “Pin thể rắn: Cuộc cách mạng ngành xe điện và sự bùng nổ nhu cầu bạc,” Công Thương, ngày 30 tháng 6 năm 2025.
Pin thể rắn đang được xem là bước đột phá quan trọng của ngành xe điện nhờ độ an toàn cao, mật độ năng lượng lớn, tuổi thọ dài và thời gian sạc nhanh. So với pin lithium-ion truyền thống, pin thể rắn khắc phục nguy cơ cháy nổ, giảm suy hao hiệu suất và thân thiện hơn với môi trường. Tuy nhiên, công nghệ này làm gia tăng mạnh nhu cầu bạc khi mỗi bộ pin có thể cần tới khoảng 1 kg bạc. Nếu pin thể rắn được ứng dụng rộng rãi, riêng ngành xe điện có thể tiêu thụ hơn một nửa sản lượng bạc toàn cầu, gây áp lực lớn lên nguồn cung và đẩy giá bạc tăng mạnh trong dài hạn.
NICT et al., “Tăng tốc trình biên dịch lượng tử bằng tìm kiếm tổ hợp ngẫu nhiên,” Phys. Rev. A 109, 052605 (2024).
Năm 2024, các nhà khoa học Nhật Bản đã phát triển một phương pháp tăng tốc trình biên dịch cho máy tính lượng tử dựa trên cách tiếp cận xác suất. Phương pháp này cho phép tìm kiếm chuỗi cổng lượng tử tối ưu nhanh hơn rất nhiều so với phương pháp tìm kiếm toàn bộ vốn mất thời gian khổng lồ khi số qubit tăng. Thử nghiệm trên siêu máy tính Fugaku cho thấy chuỗi cổng đạt độ trung thực F = 1 có thể được tìm thấy chỉ trong vài giờ thay vì hàng tỷ năm. Nghiên cứu này góp phần nâng cao hiệu suất máy tính lượng tử, hỗ trợ Internet lượng tử và giảm tiêu thụ năng lượng.
IoT Analytics, “Tình trạng IoT 2024: Thiết bị IoT kết nối tăng 13% lên 18,8 tỷ (2024),” Hamburg, Đức, 04/09/2024.
Báo cáo State of IoT Summer 2024 của IoT Analytics cho thấy thị trường Internet vạn vật (IoT) toàn cầu tiếp tục tăng trưởng, với số lượng thiết bị IoT được kết nối dự kiến tăng 13% trong năm 2024, đạt khoảng 18,8 tỷ thiết bị. Mặc dù chịu ảnh hưởng từ bất ổn kinh tế, thiếu hụt chip và quá trình phục hồi chậm của kinh tế Trung Quốc, thị trường IoT vẫn duy trì đà phát triển ổn định và được dự báo đạt hơn 40 tỷ thiết bị vào năm 2030. Báo cáo cũng nhấn mạnh vai trò chủ đạo của Wi-Fi, Bluetooth và IoT di động, cùng xu hướng tích hợp trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là Edge AI, trong các giải pháp IoT hiện đại.
Gợi ý cho bạn
OECD, “Lạm phát toàn phần của OECD tăng nhẹ lên 6,0% vào tháng 12 năm 2023,” OECD, 2024.
Kinh tế · 8 lượt thích
Hồ Chí Minh, “Dân ta phải biết sử ta”, 1942
Danh ngôn · 7 lượt thích
Hồ Chí Minh, “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”, 2018
Danh ngôn · 4 lượt thích
Trích dẫn của bạn
Đăng nhập để xem trích dẫn của bạn.